Kırgızistan Cumhurbaşkanı Caparov’dan Issık Gölü için acil eylem çağrısı

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, ülkesinin ve Orta Asya’nın önemli doğal miraslarından Issık Gölü’nün iklim değişikliğinin etkisiyle karşı karşıya olduğu kuraklık tehlikesine dikkati çekti.

Caparov, artan sıcaklıklar ve iklim kaynaklı acil durumların tarım, enerji ve gıda güvenliğini tehdit ettiğini belirterek, Issık Gölü’ndeki su kaybının ciddi boyutlara ulaştığını ifade etti.

Issık Gölü’nün su seviyesinin son 170 yılda yaklaşık 14 metre düştüğünü belirten Caparov, son 5 yılda yıllık düşüş hızının 7 santimetreye ulaştığını söyledi.

BUZULLARIN YÜZDE 30’UNDAN FAZLASI ERİDİ

Gölün suyunun Tanrı Dağları’ndaki buzullardan beslendiğini hatırlatan Caparov, tarih boyunca Issık Gölü’ne akan nehirlerin sayısının 101’den 30’a gerilediğini kaydetti.

Caparov, son 70 yılda buzulların yüzde 30’undan fazlasının eridiğini, bu kaybın yaklaşık yüzde 20’sinin ise son 7-10 yıllık dönemde gerçekleştiğini aktardı.

Issık Gölü’nün ciddi iklimsel baskı altında bulunduğunu vurgulayan Caparov, gölün korunması için uluslararası ortaklık kurulması gerektiğini belirtti.

ISSIK GÖLÜ İÇİN ORTAK GÜVEN FONU ÖNERİSİ

Caparov, gölün korunmasına yönelik özel bir “ortak güven fonu” oluşturulması çağrısında bulunarak Kırgızistan’ın devlet bütçesinden bu fona 10 milyon dolar katkı sağlayacağını açıkladı.

“Yardım istemiyoruz, küresel ortaklık öneriyoruz. Issık Göl, bizim emanetimiz.”ifadelerini kullanan Caparov, uluslararası toplumun gölün geleceği için ortak hareket etmesi gerektiğini dile getirdi.

BM GÜVENLİK KONSEYİ REFORMU ÇAĞRISI

Konuşmasında BM reformuna da değinen Caparov, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) genişletilmesi gerektiğini söyledi.

Nüfusu 1 milyardan fazla olan Afrika’ya 2, Latin Amerika ülkelerine ise 1 daimi üyelik verilmesinin adil olacağını belirten Caparov, Konsey’e daimi üye olmak isteyen diğer ülkelerin taleplerinin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Caparov ayrıca yaptırım uygulama yetkisinin yalnızca BM’ye verilmesi gerektiğini savunarak, BM kararlarına sistematik şekilde uyulmaması halinde BMGK daimi üyelerinin veto hakkını kullanmaktan kaçınması gerektiğini kaydetti.

“BİŞKEK+25” ZİRVESİNE DAVET

Buzulların erimesinin bölgesel ölçekte somut bir çevre tehdidi oluşturduğuna dikkati çeken Caparov, dağlık bölgelerin iklim sorunlarına küresel çözümler geliştirilmesi amacıyla 21-23 Ekim 2027'de Bişkek'te düzenlenecek 2. Küresel Dağ Zirvesi “Bişkek+25”e katılımcıları davet etti.