Yozgat'ın tarihi camileri Barok ve Rokoko sanatının izlerini taşıyor

Osmanlı`nın Batılılaşma döneminde Türk sanatına giren barok (Avrupa`da 16. yüzyılın sonunda ortaya çıkan ve süslemeleriyle dikkati çeken bir sanat akımı) ve rokoko (baroktan sonra ortaya çıkan zarif bir sanat akımı) üslupları, Yozgat`taki bazı tarihi camilerde de kendini gösteriyor.

Geleneksel Türk sanatındaki süslemelerle harmanlanan kıvrık dallar, çiçek motifleri, "S" ve "C" kıvrımları, kartuşlar ve akantus yaprakları, tarihi camilerde dönemin sanat anlayışının izlerini günümüze taşıyor.

Kent merkezindeki Çapanoğlu, Başçavuşzade, Cevahir Ali Efendi, Tekke Arap Dede ve Nakıpzade (Hoşyar Kadın), Kayyımzade camileri ile Şefaatli ilçesine bağlı Paşaköy`deki Tokmak Hasan Paşa Camii, barok ve rokoko üslubunun izlerinin görüldüğü yapılar arasında yer alıyor.

Yozgat Bozok Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Adem Sevim, Batılılaşma döneminde Osmanlı sanatına giren barok ve rokoko üsluplarının Yozgat`ta güzel örneklerinin bulunduğunu söyledi.

Şefaatli ilçesine bağlı Paşaköy`deki Tokmak Hasan Paşa Camii`nin de Yozgat`ta bu süsleme anlayışının dikkati çeken örneklerinden olduğunu anlatan Sevim, şöyle konuştu: "Tokmak Hasan Paşa Camii, 1773 yılında Çerkez Mehmet Bey tarafından yaptırılmış, 1895 yılında ise Yakup Muzaffer Bey tarafından onarılmış. Plan ve mimari açıdan Selçuklu geleneğini yansıtan cami, boyuna dikdörtgen planlı, ahşap destekli ve ahşap tavanlı bir yapıya sahip. 1895`teki onarım sırasında yapıya Batılılaşma dönemi motifleri eklenmiş. Özellikle caminin harim duvarlarında bayrak ve cami motifleri gibi nesnesel süslemeler eklenmiş olduğunu düşünüyoruz."

Sevim, kent merkezindeki Başçavuşzade Camii`nin ise kitabesine göre 1800 yılında Çapanoğulları`nın Başçavuşu Halil Ağa tarafından yaptırıldığını belirterek, caminin mihrap, harim duvarları ve kornişlerinde barok ve rokoko dönemine ait süslemelerin görüldüğünü dile getirdi.

Diğer camilerdeki süslemeler hakkında bilgi veren Sevim, genel anlamda barok ve rokoko tarzında kıvrık dallar, çiçek motifleri, "S" ve "C" kıvrımları, kartuşlar ve akantus yaprakları gibi motiflerin görüldüğüne dikkati çekti.